W dzisiejszej lekcji skupimy się na celu i definicji serwera pocztowego. Jest to bardzo ważny serwer i prawdopodobnie jeden z pierwszych, które należy wziąć pod uwagę podczas projektowania nowej infrastruktury.
Nawet nie zastanawiając się nad tym, w trakcie czytania tych słów odbierasz i wysyłasz e-maile. Wiadomość e-mail trafia od Ciebie do innego miejsca na świecie w ciągu kilku sekund. Traktujemy to jako coś oczywistego, nie zastanawiając się zbytnio nad tym, jak to właściwie działa, ale jest to złożony proces, który odbywa się przy pomocy serwera pocztowego.
Serwer pocztowy to komputerowy odpowiednik lokalnego listonosza (tylko nieco szybszy), ale choć wydaje się, że wiadomość e-mail jest wysyłana z jednego komputera do drugiego w mgnieniu oka, w rzeczywistości przechodzi ona przez kilka serwerów pocztowych na całym świecie, zanim dotrze do miejsca przeznaczenia. Bez tych serwerów można by wysyłać wiadomości e-mail wyłącznie na te same adresy w ramach tej samej domeny.
Istnieją dwa rodzaje serwerów pocztowych – serwery poczty wychodzącej i serwery poczty przychodzącej.
Wysyłanie wiadomości odbywa się za pomocą protokołu o nazwie SMTP (Simple Mail Transfer Protocol). Serwery poczty przychodzącej mogą obsługiwać protokoły POP3 (Post Office Protocol wersja 3) lub IMAP (Internet Message Access Protocol). Serwery POP3 przechowują wiadomości e-mail na lokalnych dyskach twardych lub komputerach, natomiast protokół IMAP przechowuje je na serwerach, ale to już nudne zagadnienia.
Wracając do naszego wyjaśnienia – w skrócie wygląda to tak: kiedy klikasz przycisk ’Wyślij” w swojej poczcie elektronicznej – niezależnie od tego, czy korzystasz z programu Outlook, Gmaila, Yahoo czy jakiejkolwiek innej usługi pocztowej – klient pocztowy łączy się z serwerem SMTP Twojej domeny. Następnie klient poczty komunikuje się z serwerem SMTP (pamiętaj, że dotyczy to poczty wychodzącej), przekazując mu Twój adres e-mail, adres e-mail odbiorcy oraz treść wiadomości wraz z ewentualnymi załącznikami.
Serwer SMTP przetwarza adres e-mail odbiorcy. Jeśli domena jest lokalna, nie jest potrzebne żadne przekierowanie i wiadomość trafia bezpośrednio na serwer POP lub IMAP tej domeny. Jeśli domena jest inna, serwer SMTP będzie musiał nawiązać połączenie z serwerem tej domeny.
W trakcie swojej długiej podróży serwer SMTP powinien natknąć się na serwer DNS (czyli serwer odpowiedzialny za przekształcanie adresów e-mail na adresy IP – o serwerach DNS opowiemy w jednym z kolejnych artykułów z serii „Nugget”). Serwer DNS przetłumaczy adres e-mail na adres IP, który jest językiem, którym serwer DNS posługuje się biegle.
Teraz, gdy serwer SMTP posiada prawidłowy adres IP odbiorcy, może nawiązać połączenie z serwerem SMTP odbiorcy. Nie odbywa się to bezpośrednio – wiadomość jest zazwyczaj przekazywana przez szereg innych serwerów SMTP, aż dotrze do miejsca przeznaczenia. Z pewnością nie jest to łatwa podróż dla tak delikatnej wiadomości, ale w większości przypadków udaje jej się dotrzeć do celu.
W końcu serwer SMTP odbiorcy odbiera wiadomość, sprawdza ją w celu potwierdzenia domeny i nazwy użytkownika (ten krok jest ważny podczas filtrowania spamu), a jeśli wszystko jest w porządku, przekazuje ją do serwera POP w celu odczytania. Po kliknięciu wiadomości e-mail rozpoczyna się jej pobieranie. Protokół POP zazwyczaj pobiera ją na lokalny dysk twardy, natomiast protokół IMAP wykorzystuje serwer do pobrania wiadomości.
To w zasadzie sekret serwera pocztowego – proste, ale w rzeczywistości bardzo złożone zadanie, które odbywa się za kulisami.
Niektórzy mogą zapytać: “Co to ma wspólnego z moją firmą? Będę po prostu korzystał z Gmaila albo Yahoo. To nic nie kosztuje”. Tak, to nic nie kosztuje, ale są tacy, którzy potrzebują dużo miejsca – zazwyczaj firmy – i ci często muszą inwestować w serwery.
Oprócz zakupu serwerów konieczne będzie zapewnienie sobie możliwości odbierania i wysyłania wiadomości e-mail oraz skonfigurowanie własnych ustawień poczty elektronicznej i filtrów.
W tym celu możesz korzystać z jednego z dwóch bardzo popularnych programów, takich jak Postfix lub Microsoft Exchange. Programy te usprawniają ten proces, działając w tle.
W gruncie rzeczy serwer pocztowy to serwer odpowiedzialny za wysyłanie i odbieranie wiadomości e-mail w tle całego procesu, z dala od użytkownika końcowego. Jego zadaniem jest wysyłanie wiadomości do właściwych adresatów, odbieranie wiadomości od właściwych nadawców, filtrowanie wszelkich nieodpowiednich treści oraz, w razie potrzeby, archiwizowanie wiadomości e-mail. Ponieważ dla użytkownika końcowego proces ten wydaje się prosty, często jest on traktowany jako coś oczywistego, jednak warto posiadać podstawową wiedzę na temat działania serwerów pocztowych.