In de les van vandaag richten we ons op het doel en de definitie van een mailserver. Dit is een zeer belangrijke server, en waarschijnlijk een van de eerste waar je rekening mee moet houden bij het ontwerpen van je nieuwe infrastructuur.
Zonder dat je erbij stilstaat, ontvang en verstuur je e-mails terwijl je deze regels leest. De e-mail gaat binnen enkele seconden van jou naar een andere bestemming ergens ter wereld. We vinden dit vanzelfsprekend en staan er nauwelijks bij stil hoe dit precies in zijn werk gaat, maar het is een complex proces dat mogelijk wordt gemaakt door een e-mailserver.
Een mailserver is een computergestuurde variant van de postbode uit de buurt (alleen net iets sneller), maar hoewel het lijkt alsof een e-mail in een oogwenk van de ene pc naar de andere wordt verzonden, maakt de e-mail in werkelijkheid een omweg via verschillende mailservers over de hele wereld voordat hij zijn bestemming bereikt. Zonder die servers zou je alleen e-mails kunnen versturen naar dezelfde adressen op dezelfde domeinen.
Er zijn twee soorten categorieën voor e-mailservers: uitgaande e-mailservers en inkomende e-mailservers.
Voor uitgaande e-mail wordt gebruikgemaakt van een protocol dat SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) heet. De servers voor inkomende e-mail kunnen zowel POP3 (Post Office Protocol versie 3) als IMAP (Internet Message Access Protocol) zijn. De POP3-servers slaan de e-mails op lokale harde schijven of pc's op, terwijl het IMAP-protocol de e-mails op servers opslaat, maar dat is allemaal saaie kost.
Terug naar onze uitleg – Wat er in feite gebeurt, is dat wanneer je op ’Verzenden’ klikt in je e-mailprogramma – of dat nu Outlook, Gmail, Yahoo of een andere e-maildienst is – het e-mailprogramma verbinding maakt met de SMTP-server van je domein. Vervolgens communiceert de e-mailclient met de SMTP-server (let wel: dit is voor uitgaande e-mail) en verstrekt deze je e-mailadres, het e-mailadres van de ontvanger, de tekst van het bericht en eventuele bijlagen.
De SMTP-server verwerkt het e-mailadres van de ontvanger. Als het domein lokaal is, is er geen routering nodig en wordt het bericht rechtstreeks naar de POP- of IMAP-server van dat domein doorgestuurd. Als het domein anders is, moet de SMTP-server communiceren met de server van het andere domein.
Tijdens zijn lange reis komt de SMTP-server de DNS-server tegen (de server die verantwoordelijk is voor het omzetten van e-mailadressen naar IP-adressen – we zullen het in een volgende tip over DNS-servers hebben). De DNS-server zet het e-mailadres om naar een IP-adres, de taal die de DNS-server vloeiend spreekt.
Nu de SMTP-server het juiste IP-adres van de ontvanger heeft, kan hij verbinding maken met de SMTP-server van de ontvanger. Dit gebeurt niet rechtstreeks; het bericht wordt meestal via een reeks andere SMTP-servers doorgestuurd totdat het zijn bestemming bereikt. Dat is zeker geen gemakkelijke reis voor zo’n kwetsbaar bericht, maar meestal komt het wel aan.
En ten slotte ontvangt de SMTP-server van de ontvanger het bericht, controleert deze het domein en de gebruikersnaam (deze stap is belangrijk bij het filteren van spam), en als alles in orde is, stuurt hij het door naar de POP-server zodat het kan worden gelezen. Zodra je op de e-mail klikt, wordt deze gedownload. Bij POP wordt het bericht meestal naar de lokale harde schijf gedownload, terwijl bij het IMAP-protocol een server wordt gebruikt om het bericht naar te downloaden.
Dit is in feite het geheim van de mailserver – een eenvoudige, maar achter de schermen eigenlijk heel complexe taak.
Sommigen vragen zich misschien af: “Wat heeft dit met mijn bedrijf te maken? Ik gebruik gewoon Gmail of Yahoo. Dat is gratis.” Ja, het is gratis, maar er zijn mensen die veel opslagruimte nodig hebben – meestal bedrijven – en die moeten vaak in servers investeren.
Naast de aanschaf van de servers moet u ook beschikken over een manier om e-mails te ontvangen en te verzenden, en uw eigen e-mailinstellingen en filters instellen.
Daartoe maakt u wellicht gebruik van een van de twee zeer populaire programma’s, zoals Postfix of Microsoft Exchange. Dergelijke programma’s zorgen achter de schermen voor een soepel verloop van het proces.
Uiteindelijk is een mailserver een server die achter de schermen, buiten het zicht van de eindgebruiker, verantwoordelijk is voor het verzenden en ontvangen van e-mails. Het is hun taak om de berichten naar de juiste bestemming te sturen, berichten van de juiste afzenders te ontvangen, ongepaste inhoud te filteren en de gearchiveerde e-mails indien nodig op te slaan. Omdat het voor een eindgebruiker eenvoudig lijkt, wordt het vaak als vanzelfsprekend beschouwd, maar toch is het verstandig om een basiskennis te hebben van hoe mailservers werken.